اکثر مردم، رکود را نشانهای از بحران میدانند. اما هر رکودی، فرصتهای پنهانی در دل خود دارد. در چند سال اخیر، رکود ساختوساز در ایران، بازارهای مختلفی از جمله بازار تیرآهن را تحت تاثیر قرار داده است. تأثیر رکود ساختوساز بر بازار تیرآهن، عمدتا به شکل ثبات و گاهی کاهش قیمت تیرآهن دیده میشود که […]
اکثر مردم، رکود را نشانهای از بحران میدانند. اما هر رکودی، فرصتهای پنهانی در دل خود دارد. در چند سال اخیر، رکود ساختوساز در ایران، بازارهای مختلفی از جمله بازار تیرآهن را تحت تاثیر قرار داده است. تأثیر رکود ساختوساز بر بازار تیرآهن، عمدتا به شکل ثبات و گاهی کاهش قیمت تیرآهن دیده میشود که میتواند یک فرصت بزرگ برای ورود هوشمندانه به بازار باشد و سود خوبی به همراه بیاورد.
رکود ساختوساز در ایران چگونه شکل گرفت؟
رکود ساختوساز در ایران از سال 1392 شکل گرفت و در سال 1400 به اوج خود رسید. گفته میشود در 50 سال گذشته این حجم از رکود بیسابقه بوده است. اما این شرایط، چیزی فراتر از کاهش توان مالی برای خرید یا ساخت مسکن و یک پدیده چندوجهی است که ریشه در عوامل سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و روانی جامعه دارد. در ادامه مهمترین دلایل این رکود عمیق را بررسی میکنیم.
| عامل رکود | توضیح | وضعیت ایران |
| تورم و بیثباتی اقتصادی | کاهش حاشیه سود سازنده به دلیل افزایش هر روزه مداوم قیمت مصالح، زمین و نیروی کار و توقف پروژهها به دلیل پیشبینیناپذیری هزینهها | تورم بالا و نوسان نرخ ارز، قیمت تمامشده ساخت را غیرقابلپیشبینی کرده و مردم ترجیح میدهند سرمایه خود را صرف داراییهای دیگر مثل ارز یا طلا کنند. |
| کاهش قدرت خرید مردم | کاهش تقاضا برای مسکن و توقف پروژهها به دلیل پایین بودن درآمد مردم یا کافی نبودن وامهای بانکی | وامهای خرید مسکن در ایران تنها بخش کوچکی از هزینه خرید مسکن را پوشش میدهند. درآمد خانوارها نیز در دهه اخیر به شدت کاهش یافته است. |
| مهاجرت سرمایه به بازارهای دیگر | حرکت سرمایهگذاران به سمت بازارهای سریعتر مثل ارز، طلا و سهام | در ایران به دلیل سیاستهای ناپایدار، تغییرات لحطهای قیمت ارز و خودرو، مردم این بازارها تمایل بیشتری دارند. |
| سیاستگذاری و نهادهای ناکارآمد | عدم سرمایهگذاری در بخش مسکن به دلیل قوانین پیچیده، فرآیند طولانی کسب مجوز و مالیاتهای نامشخص | در ایران با بروکراسی سنگین شهرداریها و تغییر مداوم ضوابط ساخت، فضای ناامنی ایجاد شده که شهرداریها را برای جبران این کمبود به سمت تراکمفروشی و عدم تعادل بازار برده است |
| تعداد بسیار زیاد واحدهای خالی | انباشت ساختمانهای خالی به دلیل بیتوجهی به تقاضای واقعی جامعه | در حال حاضر چند میلیون واحد خالی در کشور وجود دارد که بیشتر برای حفظ ارزش پول ساخته شدهاند نه سکونت |
| ناکارآمدی سیاستهای حمایتی دولت | رکود بازار ساختوساز به دلیل نبودن منابع مالی کافی و طرحهای دولتی بدون پشتوانه مالی و زیرساختی | طرحهایی مثل مسکن مهر و نهضت ملی مسکن، به دلیل مشکل تامین مالی و زیرساختها، تاثیر مثبت کوتاهمدتی روی بازار داشتند. |
| ساختوساز بیش از حد در شهرهای بزرگ | تمرکز ساختوساز در کلانشهرها و رکود ساخت در مناطق دیگر | در ایران بیش از نیمی از ساختوسازها در تهران، کرج، اصفهان و مشهد متمرکز است و در مناطق کوچکتر متوقف شده است |
تاثیر رکود ساختوساز بر قیمت تیرآهن در ایران
تیرآهن یکی از پرمصرفترین کالاها در بازار ساختوساز است. به همین دلیل تأثیر رکود ساختوساز بر بازار تیرآهن رکود از ابعاد مختلفی قابل بررسی است:
- با کم شدن فعالیت ساختوساز، پروژههای مسکونی و تجاری کاهش یافته و با تاخیر مواجه میشوند، بنابراین تقاضا برای محصولات فولادی مثل تیرآهن کاهش مییابد.
- کاهش تقاضا برای تیرآهن، در صورت ثبات یا کاهش عرضه، منجر به فشار نزولی بر قیمتها میشود.
- به جز میزان تقاضا، عوامل دیگری مثل هزینه تولید، قیمت انرژی و مواد اولیه، نرخ ارز، سیاستهای دولت، میزان صادرات و واردات نیز روی قیمت تیرآهن اثر دارند. مثلا در سال 1404 با اینکه بازار دچار رکود بود، قیمت تیرآهن به دلیل افزایش هزینهها و نوسانات ارزی بالا رفت.
به این ترتیب میبینیم که رکود ساختوساز باعث کم شدن شتاب رشد قیمت تیرآهن در برهههایی از زمان، کاهش موقتی قیمت آن شده است. با این حال اگر سایر عوامل، مثل بالا بردن قیمت توسط تولیدکننده، محدودیت عرضه، تورم و نرخ ارز بهشدت تغییر کنند، ممکن است قیمت تیرآهن را افزایش دهند.
بررسی قیمت تیرآهن در ماههای سپری شده از سال 1404
قیمت تیرآهن در سال 1404 به طور کلی و بهخصوص در فصل تابستان، صعودی و گاهی باثبات بوده است. اما با توجه به رکود بازار ساختوساز، این افزایش قیمت به چه دلایلی رخ داده است؟
هر یک از عوامل زیر، تولیدکننده را مجبور می کند که برای حفظ حاشیه سود خود، قیمت تیرآهن را بالاتر ببرد.
| عامل | نحوه اثرگذاری | ارتباط عامل با رکود بازار مسکن |
| نوسان نرخ ارز | افزایش هزینه واردات مواد اولیه، ماشینآلات و برخی هزینههای داخلی | تمایل کمتر به ساخت و کم شدن قدرت خرید به دلیل افزایش قیمت مصالح |
| افزایش هزینه انرژی و تولید داخلی | افزایش هزینه برق، گاز، دستمزد، حملونقل | افزایش هزینه تولید و حمل مصالح، تمایل کمتر سرمایهگذاران به انجام پروژههای جدید |
| محدودیت عرضه و اختلال در تولید | کاهش عرضه تیرآهن به دلیل کمبود مواد اولیه، قطعی انرژی و اختلال در تولید | بالا رفتن هزینه ساخت و کاهش پروژههای ساختمانی |
| انتظارات تورمی و وضعیت روانی بازار | افزایش قیمت پیشدستانه توسط فعالان بازار و ادامه رشد قیمت در شرایط کاهش تقاضا | انتظارات تورمی باعث به تعویق انداختن یا انصراف از خرید توسط سازندگان و خریداران میشود و به رکود مسکن دامن میزند. |
| بازار جهانی و تحریمها | افزایش قیمت شمش و قراضه فولادی در سطح جهان، تحریمها و محدودیت واردات | افزایش قیمت مصالح وارداتی یا مواد اولیه باعث افزایش هزینه ساخت و کاهش فعالیت سازندگان میشود. |
رکود ساختوساز و کاهش قیمت تیرآهن با چه فرصتهایی همراه است؟
شاید در نگاه اول به نظر برسد رکود در بازار ساختوساز که به دلیل مشکلات اقتصادی و کاهش فعالیتهای عمرانی رخ میدهد، شرایط بدی برای خرید آهنآلات است. اما همین شرایط رکود، فرصتهایی دارد که کمتر کسی متوجه آنها میشود.
- تیر آهن یک کالای استراتژیک است. به محض رونق دوباره بازار ساختوساز یا افزایش قیمت جهانی فولاد، قیمت تیرآهن هم بهسرعت بالا میرود و خریداران دوره رکود سود میکنند.
- معمولا در زمان رکود، شرکتهای تولیدکننده تیرآهن، برای حفظ جریان مالی خود، تخفیف و شرایط خاصی در نظر میگیرند. بنابراین مشتریان امروز، نهتنها با قیمت پایینتری خرید میکنند بلکه چنین فضایی برای بستن قراردادهای بلندمدت با شرایط مطلوبتر هم مناسب است.
- رکود بازار ساختوساز مثل آرامش قبل از طوفان است. وقتی بازار دوباره به چرخه بیفتد، شاهد افزایش تقاضا و محدودیت عرضه خواهیم بود. پس کسانی که در دوره رکود خرید کنند، یک سرمایهگذاری پرسود و کم ریسک داشتهاند، چرا که تیرآهن یک دارایی فیزیکی قابل ذخیره است که در بلندمدت ارزش خود را حفظ میکند.
به این ترتیب میتوان گفت خرید تیرآهن در زمان رکود بازار که قیمتها در پایینترین سطح خود هستند، فرصتی بینظیر برای سرمایهگذاری است. زمانی که دیگران، تازه به فکر خرید میافتند، شما سود تضمینشدهای دارید.
ریسکهای خرید تیرآهن در زمان رکود ساختوساز
تأثیر رکود ساختوساز بر قیمت تیرآهن یک تاثیر موقتی است. وقتی بازار مسکن دوباره جان بگیرد، تیرآهنهایی که در زمان رکود خریداری شدهاند مثل گنج هستند. با این حال باید ریسکهای خرید تیرآهن در زمان رکود را هم در نظر گرفت:
- نقدشوندگی سخت تیرآهن
- خواب سرمایه در صورت ادامه یافتن رکود
- هزینههای جانبی نگهداری مثل انبار، بیمه و هزینههای دیگر
- کاهش بیشتر قیمت تیرآهن با کاهش قیمت فولاد خام در بازارهای جهانی یا کاهش نرخ ارز
- ایجاد ریسک عملیاتی به دلیل کاهش تولید کارخانهها در زمان رکود و تحویل کالا با تاخیر
چطور در زمان رکود، با کمترین ریسک ممکن تیرآهن بخریم؟
خوشبختانه روشهای مختلفی برای مدیریت ریسک خرید تیرآهن در زمان رکود وجود دارد مثل:
- خرید مرحلهای برای مدیریت بهتر نقدینگی
- ذخیرهسازی اصولی تیرآهن در محلی خشک، ایمن و به دور از رطوبت
- بررسی مداوم قیمت جهانی فولاد و نرخ ارز برای تصمیمگیری بهموقع
- خرید تیرآهنهای استاندارد از برندهای معتبر
- جلوگیری از خواب سرمایه با عقد قراردادهای پیشفروش یا تهاتر با پیمانکار
- خرید از یک تامینکننده معتبر
از بین روشهای مدیریت ریسک خرید تیرآهن در زمان رکود، خرید از تامینکننده خوب، مهمترین مورد است. انتخاب یک تامینکننده معتبر و باسابقه مثل آهن پرایس مزایای زیادی به همراه دارد:
- موجب اطمینان از کیفیت و استاندارد فنی میشود
- ریسکهایی مثل تاخیر در تحویل، تقلب در وزن یا تحویل محصول بیکیفیت را کاهش میدهد
- قراردادهای شفاف، فاکتور رسمی، خدمات پس از فروش و پشتیبانی به مشتری ارائه میشوند
- در صورت تغییر شرایط بازار، به تعهدات خود وفادار هستند.
به این ترتیب با خرید از یک تامینکننده مطمئن مثل آهن پرایس میتوانید برای خرید خود برنامهریزی کنید و مطمئن باشید که دچار مشکلات حقوقی نمیشوید.
منبع : تحلیل قیمت تیرآهن
